Moja babcia została babcią w wieku czterdziestu czterech lat — i dokładnie w tej samej chwili zaczęła żyć tak, jak podpowiadał jej ten tytuł. Nie, oczywiście, nie nosiła chustki w kwiaty ani nie kuśtykała z laską, a nawet w bardzo podeszłym wieku wyglądała schludnie i godnie. Ale pamiętam, jak pewnego razu szyłyśmy razem jaskrawoczerwoną sukienkę dla lalki. Byłam zachwycona i zapytałam, czy sama nie chciałaby mieć takiej sukienki. Roześmiała się i powiedziała: „Żartujesz? Przecież jestem babcią”. I to „jestem babcią” nadawało ton absolutnie wszystkiemu. Gdy urodził się jej pierwszy wnuk, natychmiast weszła w ramy wyznaczone przez społeczeństwo i własne przekonania, i przeżyła tak całe życie — podobnie jak kobiety z jej otoczenia.
Często słyszę, jak ludzie z pokolenia 40+ mówią, że wszystko zwaliło nam się na głowę, że niełatwo żyć w epoce nieustannych zmian. A jednak to właśnie to pokolenie przełamało wszystkie ramy, tradycje i stereotypy dotyczące wieku. Czy w ogóle można sobie wyobrazić, żeby nazwać babcią kobietę, która dopiero co przekroczyła czterdziestkę? To wcale nie jest ktoś, kogo nazwalibyśmy „starszą kobietą”; to piękna kobieta. Tak, może już nie całkiem młoda i świeża, ale wciąż kobieta — bo jej spojrzenie zwrócone jest ku młodości, a nie odwrotnie.
W dzisiejszym świecie wiek kobiety można jedynie zgadywać, a czasem trudno go odczytać nawet z podpowiedzi wokół nas. Często piję kawę w małej kawiarni; baristka już wie, co lubię, i zawsze zamieniamy kilka słów. Jest drobna, pełna wdzięku, ładna. Wygląda, jakby dopiero co skończyła studia. Niedawno weszłam i zobaczyłam obok niej chłopaka — ogromnego, szerokiego w ramionach, prawie dwumetrowego. Pomyślałam: czyżby to był jej chłopak? Przy nim wygląda jak Calineczka. Widzę, jak pochyla się nad ladą i całuje ją. Wygląda na to, że rzeczywiście tak jest. A potem pada następne zdanie, wypowiedziane donośnym głosem: „Mamo, możesz mi pożyczyć parę stówek?” Szczerze mówiąc, gdyby ktoś powiedział mi, że to ona jest jego córką, byłabym mniej zaskoczona…
Ale najpiękniejsze jest to, że współczesna kobieta sama może wybierać — swój wygląd, wizerunek i ten „wiek”, w którym czuje się swobodnie. Jeśli chce — warkocze i tatuaże w okolicach bikini; jeśli chce — louboutiny i sukienki z dekoltem; jeśli chce — trampki i dziurawe dżinsy; jeśli chce — cytrynowożółte bluzki, ołówkowe spódnice i kapelusze na każdy sezon. I tak — czerwone sukienki, nawet mini, z figlarnym zamkiem biegnącym przez całe plecy. I nikt nie wzruszy ramionami ani nie popuka się w czoło. A nawet jeśli ktoś to zrobi — ona ma to gdzieś.
Jest też coś jeszcze, i to bardzo ważnego. Pamiętasz stare powiedzenie: „Gdyby młodość wiedziała, gdyby starość mogła”? Ono zniknęło. Pokolenie środka starło je tak, jak ściera się plamę ze śnieżnobiałego obrusu. Bo dziś my już wiemy — i wciąż możemy. To niezwykłe pokolenie odmawia przybicia do któregokolwiek brzegu: starsi odpychają nas ze strachu, młodzi patrzą na nas z nieufnością. Ten statek płynie więc dalej własną siłą, upojony dreszczem swoich przygód.
A oto najważniejsze odkrycie, które zrozumiałam dopiero niedawno i którym z radością chcę się z tobą podzielić: z wiekiem możliwości się nie ograniczają. Z wiekiem one się poszerzają.
Nie musimy już „szukać siebie” — już siebie odnalazłyśmy, a teraz z radością doskonalimy swoją sztukę albo próbujemy nowych technik w tym, co daje nam radość i satysfakcję. Nie musimy rozmawiać ze wszystkimi ani wpuszczać obcych ludzi do naszego życia; naszym zadaniem jest teraz chronić swoich — tych, którzy są nam bliscy duchem i sercem. Możemy pozwolić sobie na luksus rozmów przyjemnych, a nie tylko koniecznych. W miłości i intymności szukamy jakości, doskonale wiedząc, że ilość jej nie zastąpi — i wiedząc także, że możemy dać młodości sto punktów przewagi, a i tak wyjść zwycięsko. Nie poganiamy naszych dzieci, by szybciej dorastały, bo już widziałyśmy, jak prędko to się dzieje. Staramy się smakować ich dzieciństwo, hojnie wypełniając je tym, czego kiedyś nam samym brakowało. Od dawna rozumiemy, że nie da się zarobić wszystkich pieniędzy świata, i od dawna jesteśmy przekonane, że szczęścia, zdrowia i wierności nie można kupić. Od pewnego czasu wiemy też, że droga do celu bywa często ważniejsza niż sam cel. Jeśli nie doceniasz procesu, mało prawdopodobne, by rezultat naprawdę cię usatysfakcjonował. Udowodniłyśmy już wszystko wszystkim, nauczyłyśmy się na własnych błędach, poczułyśmy, jak szybko płynie czas. Obraz życia jest już naszkicowany; teraz nadszedł idealny moment, by dodać do niego subtelne detale i eleganckie pociągnięcia pędzla, które czynią z artysty mistrza, a z płótna — arcydzieło.
I kiedy to wszystko rozumiesz, nagle uświadamiasz sobie, że twoje możliwości są teraz bez granic. Możesz nauczyć się tańczyć, śpiewać, grać na harfie, uczyć się języków, nurkować, jeździć konno, jeździć na nartach albo na rolkach. Dmuchać szklane wazony, prowadzić samochód, malować ozdoby choinkowe, pływać kajakiem, tworzyć mozaiki, hodować pszczoły, upiększać place zabaw, toczyć ceramikę, haftować koralikami albo haftem atłasowym, nauczyć się piec pyszne ciasta, kisić kapustę albo robić domowy makaron. Możesz wyruszyć w podróż i wreszcie zobaczyć na własne oczy to, o czym tyle słyszałaś. Możesz wziąć psa albo adoptować trzeciego kota, nakręcić własny film albo zagrać na scenie, wyprowadzić się z miasta albo wreszcie zacząć robić to, o czym marzyłaś całe życie, lecz wciąż odkładałaś z braku czasu. Możesz rzucić się całym sercem w nową historię miłosną; możesz mieć jeszcze jedno dziecko. Albo możesz pozwolić sobie na luksus samotnych spacerów alejkami parku, wtapiając się w spokój, i za woalem mgły powoli popijać czekoladową kawę albo herbatę z melisą, rozkoszując się każdym łykiem — napojem, jesienią, życiem…
Po prostu teraz bardzo dobrze rozumiemy, że czas nie jest nieskończony — a to znaczy, że tym bardziej powinnyśmy cenić nasz wiek nieograniczonych możliwości.