— No cóż, Julio… sytuacja wygląda tak. Mama prosi nas, żebyśmy znowu przyjechali — powiedział jej mąż podczas kolacji.
— Oczywiście, możemy pojechać — od razu odpowiedziała jego kochająca żona. — Żaden problem. Co mamy zabrać?
— Nie, nie o to mi chodziło — powiedział Alik z poirytowanym grymasem. — Ona chce, żebyś przyjechała pomóc w opiece nad Siergiejem Borisowiczem.
— Ale czy to nie ona już się nim zajmuje? Poza tym on nigdy mnie szczególnie nie lubił, jeśli tego nie zauważyłeś. A twoja matka też nigdy nie wyglądała na zachwyconą moją osobą.
— Czy oni cię lubią, czy nie, to teraz nie ma już znaczenia. Mama potrzebuje pomocy. Mówi, że sama nie daje rady.
— Nie rozumiem, dlaczego to ma być mój problem. To twój ojczym, nie mój. To on cię wychował.
— Ale przecież wiesz, że pracuję całymi dniami, a ty pracujesz zdalnie. Poza tym kobiety są lepsze w takich sprawach. Widziałaś kiedyś mężczyznę-opiekuna?
— Oczywiście, że nie. Mężczyzn nigdy nie uczono zajmowania się nocnikami.
A jeśli chodzi o nocniki, Julia absolutnie nie miała ochoty opróżniać żadnego dla ojczyma swojego męża — człowieka, który zawsze traktował ją okropnie.
— Dlaczego znowu zaczynasz? — zirytował się Alik. — Ten człowiek jest ciężko chory. Moja matka jest starsza. Nie możesz pomóc chociaż ten jeden raz? To przecież też twoja rodzina.
— Moja rodzina? — odparła Julia. — Ta „rodzina” niemal zniszczyła mi nerwy, kiedy z nimi mieszkaliśmy. Nie było ani jednego dnia bez awantury.
I miała rację.
Jej teściowie od samego początku bardzo źle traktowali Julię, boleśnie dając jej do zrozumienia, że nie jest jedną z nich. Ich syn ożenił się wbrew ich woli i nigdy mu tego nie wybaczyli.
Ale, jak to często bywa, zamiast skierować złość na ukochanego syna, w całości przenieśli ją na niewinną obcą dziewczynę — prowincjuszkę, która w ich oczach przyjechała do miasta, żeby upolować bogatego męża.
A w oczach matki i ojczyma mały Albert był właśnie kimś takim: przystojnym, odnoszącym sukcesy macho, z dobrze płatnym stanowiskiem — choć, szczerze mówiąc, ten obraz był dość dyskusyjny. Ale każdy jeż uważa swoje dziecko za najgładsze.
Naturalnie tak idealny pan młody powinien był przyprowadzić do domu piękną, efektowną dziewczynę z miasta, z własnym mieszkaniem i solidnymi oszczędnościami, a nie prowincjuszkę, która pewnie nawet nie potrafiła włączyć zmywarki. Gdzie on ją, do diabła, znalazł?
W tamtym czasie Julia nie znalazła jeszcze pełnoetatowej pracy po studiach. Dobre stanowisko dostała dopiero kilka miesięcy po ślubie. Do tego czasu pracowała na pół etatu jako kelnerka w kawiarni, w której się poznali.
Jak wykształcony i wytworny młody człowiek mógł poślubić kelnerkę ze stołówki? Nie do pomyślenia.
A jednak Albert nieoczekiwanie się zakochał. Podobało mu się, że była spokojna, ładna i naturalna — tak różna od kobiet wokół niego, z napompowanymi ustami, ogromnymi paznokciami i sztucznymi rzęsami.
A fakt, że pochodziła z prowincji, wydawał mu się wręcz zaletą. Będzie mu wdzięczna na zawsze. Jeszcze lepiej, jej rodzice nie byli bogaci, więc będą znać swoje miejsce i nie będą wtrącać się z radami. Jego własnych rodziców i tak było już aż nadto.
Tak więc po sześciu miesiącach związku egoistyczny Albert oświadczył się jej. A ona się zgodziła, choć jej matka i ojciec próbowali odwieść ją od tej decyzji po poznaniu przyszłego męża. Z jakiegoś powodu uprzejmy i czarujący Alik od samego początku im się nie spodobał.
— Ale dlaczego, mamo? — zapytała szczerze Julia, nie mogąc tego zrozumieć. Wszystkie dziewczyny z kawiarni jej zazdrościły. — Co jest z nim nie tak?
— Nie wiem, kochanie — odpowiedziała smutno matka. — Ale czy on naprawdę cię kocha?
— Oczywiście, że tak! — zaprotestowała Julia.
— To dlaczego nie chciał, żebyśmy poznali jego rodziców?
Oto pierwsza gorzka nuta w tej melodii.
Rodzice pana młodego odmówili spotkania z „ludźmi ze wsi”, zwłaszcza biednymi. Nie było z nich żadnej korzyści, więc niech zostaną w swojej zapadłej mieścinie i siedzą cicho.
Odmówili nawet przyjęcia pieniędzy od rodziny Julii na wesele, czyniąc swoje stanowisko aż nadto jasnym: dobrze, rodzice panny młodej mogli przyjść, ale reszta prowincjonalnej rodziny lepiej niech zna swoje miejsce i zostanie tam, gdzie jest, żeby nikogo nie zawstydzać.
I wszystko to zostało powiedziane tuż przy Julii. Jeszcze przed ślubem ona i Albert mieszkali już w dużym, ciepłym domu jego rodziców. Po co mieliby się trudzić i cokolwiek ukrywać przed niezręczną dziewczyną ze wsi?
Najbardziej bolało ją to, że narzeczony nigdy nie stawał w jej obronie, choć doskonale widział, jak bardzo ranią ją te uwagi. To właśnie wtedy Julia po raz pierwszy zaczęła się zastanawiać, czy nie pośpieszyła się z tym małżeństwem.
Ale Albert potrafił być tak czuły, łagodny i troskliwy — zwłaszcza wieczorami — że wszystkie jej wątpliwości rozpływały się pod wpływem pocałunków i słodkich słów, tych, które często są tylko wstępem do reszty.
Na weselu jej matka i ojciec przez cały czas siedzieli cicho w kącie. To głęboko raniło Julię. Jej rodzice byli inteligentnymi i godnymi ludźmi, oboje pracowali jako nauczyciele w rodzinnym mieście, i nie było w nich absolutnie niczego wstydliwego.
Niedługo po ślubie Julia — która ukończyła studia z wyróżnieniem — otrzymała świetną propozycję pracy, którą mogła wykonywać zdalnie.
Mąż był temu przeciwny. Chciał, żeby była w domu: gotowała, tworzyła przytulną atmosferę, prowadziła gospodarstwo i była jego niezawodnym wsparciem. Ale po raz pierwszy Julia się sprzeciwiła. Nie zamierzała pozwolić, by jej umiejętności się zmarnowały. Poza tym chciała być finansowo niezależna od Alika. Życie potrafi przybrać nieoczekiwany obrót.
Przyjęła więc stanowisko ekspertki-analityczki w szanowanej firmie, gdzie szybko ją doceniono. A to uderzyło w ego jej męża. „Kobieta ze wsi” nagle zarabiała więcej niż on. To on miał być hojnym dobroczyńcą, mężczyzną, który przyjął biedną dziewczynę i dał jej lepsze życie.
Ale w oczach jego rodziców nadal pozostawała tym, kim była od początku: kelnerką. A przecież wszyscy wiedzieli, według nich, jakie kobiety wykonują taką pracę. Oczywiście łatwe dziewczyny — takie, którym mężczyźni wsuwają pieniądze do fartuszka i klepią poniżej pasa. Czy nie widzieli wystarczająco dużo filmów?
A cóż to w ogóle za praca — siedzieć cały dzień przy komputerze? Pewnie po prostu grała w pasjansa. Na pewno nie była zdolna do niczego więcej.
Ich pogarda przenikała wszystko: ton, zachowanie, spojrzenia, słowa — czasem otwarcie, czasem w formie aluzji.
I choć w wielu rodzinach to teściowa jest głównym źródłem wrogości, a teść pozostaje neutralny albo przynajmniej znośny, tutaj było odwrotnie. To Siergiej Borisowicz codziennie dręczył Julię.
Ojczym jej męża najwyraźniej znalazł sobie idealny cel. Zawsze miał podły charakter. Albert powiedział kiedyś żonie, że Siergiej Borisowicz przez lata próbował zrobić z niego „prawdziwego mężczyznę”.
Teraz tę samą energię wylewał na próbę przerobienia cichej Julii na „prawdziwą synową”, bo w swoim mniemaniu był genialnym wychowawcą i mistrzem dyscypliny. A w przeciwieństwie do Alberta, który mógł mu już powiedzieć, żeby poszedł do diabła, Julia nie mogła tego zrobić. Dokąd miałaby pójść?
Wpadał do ich pokoju bez pukania — w końcu wszystko tutaj należało do niego — i zaczynał czegoś żądać albo narzekać nawet wtedy, gdy była w trakcie spotkania przez Skype’a.
— Swoje zebranie dokończysz później. Pokaż mi, gdzie mam kliknąć, żeby zalogować się do bankowości internetowej. Jak to: nie teraz? Ojciec twojego męża cię prosi, a ty nie potrafisz nawet okazać mu szacunku? Nic dziwnego, że Alik musi cię ustawić do pionu. Porozmawiam z nim o tym wieczorem.
Jego krzyki przechodziły prosto do jej mikrofonu, a Julia płonęła z upokorzenia. Rozłączała się, a potem godzinami nadrabiała zaległości.
A krytyka sypała się bez przerwy, jak seria z karabinu maszynowego.
— Jakie obrzydliwe chwasty znowu ugotowałaś tym razem? — zapytała pewnego dnia Zoja Pietrowna.
— Alik chciał zupę szczawiową.
— A dlaczego nie ma w niej jajka? — zażądała wyjaśnień teściowa. Zawsze wbijała surowe jajko prosto do zupy, kiedy ta się gotowała.
— Alik powiedział, że takiej nie lubi.
— Co ty za bzdury opowiadasz? Jak mogłabym nie wiedzieć, co lubi mój własny syn?
— Powiedział, że tak naprawdę nigdy nie lubił twojej zupy szczawiowej — wyszeptała nieśmiało Julia. — Po prostu nie chciał cię urazić. Poprosił mnie, żebym dodała jajko bezpośrednio do jego miski.
To był cios prosto w serce.
Jak jej ukochany syn śmiał zaprzeczyć uwielbianej matce? Jak śmiał sugerować, że ona nie potrafi nawet poprawnie ugotować jego ulubionej zupy?
Nie trzeba dodawać, że tego dnia żadna praca nie została wykonana. Julia, starając się, by nie było słychać łez w jej głosie, zadzwoniła i poprosiła o dzień wolny.
— Dlaczego wcześniej nie namoczyłaś ręczników?
— Kto tak prasuje koszule?
— Kiedy wreszcie porządnie zetrzesz kurz? I lepiej wycieraj kubki. Czego was tam uczyli w tej twojej wsi?
W końcu Julia miała dość. Postanowiła przeprowadzić się do wynajętego mieszkania.
Mąż był temu przeciwny. Ale ku jego wielkiej frustracji niczego to nie zmieniło. Julia podjęła decyzję.
— Ale dlaczego? — zapytał Alik, naprawdę nie dowierzając. — Wynajmowanie mieszkania jest drogie.
— Za to spokojne — stanowczo oświadczyła jego zwykle ugodowa żona. Potem dodała: — Możesz zostać, jeśli chcesz. Ale ja odchodzę.
Albert zastygł. Po chwili zrozumiał, że ona nie blefuje, i niechętnie zaczął pakować swoje rzeczy.
Jego ojczym, toksyczny człowiek i tak zwany wampir energetyczny — co w jego przypadku oznaczało właściwie to samo — zaczął wrzeszczeć.
Czuł, że wymyka mu się codzienne źródło domowych obiadów, a także emocjonalna energia, którą się żywił. Dla niego było to nie do przyjęcia.
Potem, pośrodku jego furii, coś pękło mu w głowie. Siergiej Borisowicz osunął się nieprzytomny. Kiedy przyjechała karetka, lekarze rozpoznali zaburzenie krążenia mózgowego. Później okazało się, że był to udar krwotoczny.
Ojczyma zabrano, a Alik pojechał z nim. Julia spakowała się i przeniosła do wynajętego mieszkania, choć teściowa — nagle łagodna i czuła — błagała ją, żeby została, nazywając ją „drogą córeczką”. Z jakiegoś powodu bardzo się bała.
Najwyraźniej Zoja Pietrowna zrozumiała, że spokojne życie właśnie się skończyło. Jej mąż stracił władzę w nogach.
Lepiej byłoby, gdyby stracił rozum, ponuro pomyślała Julia, kiedy dowiedziała się o wszystkim. Dla wszystkich byłoby prościej.
Ale jego umysł pozostał nienaruszony. A charakter stał się jeszcze gorszy. Teraz choroba wszystko wzmacniała i nawet własna żona uważała go za niemal nie do zniesienia.
Gdy tylko wrócił ze szpitala, stało się oczywiste, że potrzebna będzie odpowiednia opieka. Profesjonalny opiekun był wyraźnie konieczny: żona nie była w stanie zajmować się nim sama.
Ale żaden opiekun nie wytrzymywał dłużej niż kilka dni. W filmach może to wyglądać zabawnie, ale w prawdziwym życiu nie było w tym nic śmiesznego.
Wtedy Zoja Pietrowna poprosiła o pomoc.
Oczywiście syna i synową. Do kogo innego mogła się zwrócić, jeśli nie do rodziny? A poza tym, droga Julio, jesteś teraz jedną z nas. Pamiętasz, jak dobrze nam się razem żyło?
Julia, młoda analityczka o doskonałej pamięci, bardzo chciałaby zapomnieć, jak „dobrze” im się razem żyło. Ale nie mogła.
Dlatego kiedy mąż zaproponował powrót, odpowiedziała, że nie jest gotowa.
— No i co? Spakowałaś się? — zapytał Albert kilka dni później.
— Nie.
— Naprawdę tak trudno się przygotować? Przecież prawie nic nie masz.
— Tu nie chodzi o rzeczy. Po prostu nie chcę wracać do twoich rodziców. I nie patrz tak na mnie. Nie mam ochoty tam jechać.
— A jak mam na ciebie patrzeć? Gdybym odmówił pomocy twoim rodzicom, jak byś to przyjęła?
— Już to zrobiłeś — przypomniała mu Julia. — Kiedy moi rodzice poprosili o pieniądze, nic im nie wysłałeś. Musiałam sama wziąć pożyczkę. I nawet nie wspominam o weselu.
— To co innego — skrzywił się Alik. Nie znosił, gdy przypominano mu mniej chlubne strony jego życia.
— Naprawdę? Wtedy próbowałam cię zrozumieć i nigdy ci tego nie wypominałam. Więc dlaczego teraz jesteś taki uparty? Po prostu opłać opiekuna. Dlaczego to niemożliwe? Dlaczego musimy jechać tam sami? Przecież widać, że ty też wcale nie masz na to ochoty.
Alik znów się skrzywił. Miała rację: absolutnie nie chciał wracać do domu matki. Obecność ciężko chorej osoby w domu sama w sobie była wyczerpująca, a jeśli ta osoba miała jeszcze paskudny charakter, stawało się to prawdziwą udręką. I w przeciwieństwie do dawnych czasów nie mógł już po prostu powiedzieć mu wszystkiego prosto w twarz.
Ale ponowne przyznanie, że żona miała rację, było nie do pomyślenia. Dlatego zamiast tego powiedział:
— Mój ojczym nie chce obcej osoby w domu.
— Nie uważasz, że Siergiej Borisowicz żąda trochę za dużo jak na człowieka ciężko chorego i przykutego do łóżka? Ci, którzy wymagają zbyt wiele, często zostają prawie z niczym.
— Czyli, żeby było jasne — powiedział Alik chłodno. — Odmawiasz przeprowadzki?
— Co tu jest niejasnego? Tak, odmawiam.
Albert przez chwilę milczał. Zachowanie żony znacznie przekraczało granice tego, co uważał za dopuszczalne, i jego zdaniem wymagało natychmiastowej korekty.
— W takim razie się rozwodzimy — powiedział sucho.
Spodziewał się, że Julia rzuci mu się w ramiona, zacznie błagać, by nie niszczył ich niebiańskiej miłości, i prosić, by nie podejmował tak pochopnej decyzji.
Zamiast tego posłała mu tylko lekki, krzywy uśmiech i wyszła z kuchni.
Sekundę później krzyknął za nią:
— Daję ci dwadzieścia cztery godziny do namysłu!
— I co? — zapytał następnego wieczoru przy kolacji. — Przemyślałaś to?
— Tak.
— W takim razie zadzwonię do matki. Co mam jej powiedzieć? Kiedy może nas oczekiwać?
Albert po prostu nie potrafił wyobrazić sobie innego wyniku. Julia z pewnością się zgodzi. Przecież tak bardzo go kochała.
— Mnie? Nigdy — powiedziała spokojnie. — A co do ciebie, zdecyduj, kiedy ci pasuje.
— Co masz na myśli, mówiąc „nigdy”? Chcesz powiedzieć, że—
— Tak — przerwała mu. — Mówię, że jutro odchodzę i składam pozew o rozwód. A ty możesz robić, co chcesz.
— O czym ty mówisz? — Alik nagle się zdenerwował. Rozwód nigdy tak naprawdę nie był częścią jego planów. Tak samo jak konieczność samodzielnego opróżniania basenu ojczyma, co teraz wydawało się coraz bardziej prawdopodobne. — Powiedz, że żartujesz. Przecież się kochamy!
— Tylko ty tak uważasz — odpowiedziała Julia. — Oboje byliśmy zakochani w tej samej osobie: ja w tobie, a ty w sobie. Więc teraz będziesz mógł dalej robić to, co robiłeś zawsze: kochać samego siebie. Tyle że pod innym adresem, razem ze swoją kochaną mamusią.
— I tym razem będziesz to robił sam. Mnie już przy tobie nie będzie, bo moja miłość odeszła.
— Więc się wycofuję. I tak przecież tylko ci przeszkadzałam. A wątpię, żeby twoi rodzice nadal chcieli oglądać w pobliżu znienawidzoną synową.
Zawsze cicha Julia powiedziała to wszystko spokojnym głosem.
Albert z trudem pojmował to, co słyszał. Ona go zostawiała? Jego — silnego, atrakcyjnego mężczyznę w kwiecie wieku? Takich mężczyzn się nie zostawia.
Przecież „uratował” ją przed życiem na prowincji. Dał jej komfort, bezpieczeństwo, lepsze istnienie.
A poza tym życie z tak piękną i poukładaną kobietą było naprawdę bardzo wygodne. W domu zawsze panował porządek, ze wszystkim dawała sobie radę. A jej zupa szczawiowa była niezapomniana.
— Nie bądź śmieszna — powiedział Albert drżącym głosem, rozpaczliwie próbując nagiąć rzeczywistość do swoich oczekiwań. — Oni na ciebie czekają.
— Oni nie czekają na mnie — odpowiedziała Julia zmęczonym głosem. — Czekają na darmową opiekunkę.
— Rozumiesz, co może się teraz stać? Mogę naprawdę zgodzić się na ten rozwód. Dobrze się zastanów, co robisz.
— Już się zastanowiłam — odpowiedziała. — Ostatnio tylko to robię. I nawet jeśli się nie zgodzisz, i tak w końcu się rozwiedziemy.
— Czyli to twoja ostateczna decyzja?
— Tak — powiedziała. — I ona się nie zmieni.
Potem wyszła z pokoju.
Pół godziny później opuściła także mieszkanie, niosąc tylko mały plecak. Julia zawsze była minimalistką, a wynajęte przez nią mieszkanie było już opłacone.
Albert został sam, niczym człowiek patrzący na rozbite życie.
Wtedy zadzwonił jego telefon. To była matka.
— Synku, kiedy przyjedziesz? — zapytała przez łzy. — Nie spałam całą noc. On całkowicie mnie wykończył.
— Poproś Julię, żeby jutro kupiła w aptece jakieś środki uspokajające — takie bez recepty.
Potem dodała:
— I niech od razu je przyniesie. Teraz jest wolna, prawda? Może mi też pomóc. Muszę iść podciąć włosy. Pieluchy Siergieja trzeba ciągle zmieniać — znasz jego problemy.
No cóż… zapowiada się ponuro, pomyślał Albert. Mądra Julia uciekła w samą porę. Jak on teraz poradzi sobie bez niej?
— Mamo, może na razie po prostu zwiąż włosy? To cię odmładza — powiedział słabo, próbując odwlec nieuniknioną wizytę. — I wydaje mi się, że widziałem coś uspokajającego w twojej szafce w łazience.
— Gdzie jest Julia? — zapytała Zoja Pietrowna ostro.
— Rozwodzimy się — powiedział. — Przecież zawsze tego chciałaś. No to twoje życzenie się spełniło. Jesteś teraz szczęśliwa?
Po drugiej stronie zapadła krótka cisza.
A potem rozległ się krzyk.
— Straciłeś rozum? Właśnie teraz wybierasz sobie rozwód? Nie mogłeś poczekać? Chcesz, żebym sama nadwyrężała plecy, wszystko podnosiła i sprzątała? Myślałam, że Julia mi pomoże! A wy zamiast tego się rozwodzicie? Tak właśnie dbasz o swoją matkę!
Po tych słowach się rozłączyła.
Nie było już sensu kontynuować rozmowy. Jej syn najwyraźniej nie miał czasu zajmować się ojczymem. A sądząc po wszystkim, przepędził jedyną osobę, która mogła pomóc. Co za szczęście mieć syna — zawsze myślącego tylko o sobie.
Tymczasem Julia szła przez miasto o zmierzchu i po raz pierwszy od bardzo dawna czuła wewnętrzny spokój.
Nie zostało już żadnych myśli, emocji ani uczuć. Wszystko wypaliło się do dna.
Co miała zrobić?
Ach, tak.
Julia zamachnęła się i wrzuciła coś do pobliskiego kosza na śmieci.
— Proszę pani, upuściła pani klucze! — zawołał ktoś za nią.
— Nie zgubiłam ich — odpowiedziała. — Wyrzuciłam je.
— Ale dlaczego?
— Bo należą do mojego dawnego życia. Zostawiłam to życie za sobą i wyrzuciłam klucz. Nie wrócę tam, więc nigdy więcej nie będzie mi potrzebny.
I to była prawda.
Przeszłość musi pozostać w przeszłości.
A zimowe ubrania mogła kupić nowe — właśnie dostała awans.
Dlatego Julia poprawiła zsuwający się pasek plecaka i ruszyła ku swojej przyszłości, pewna, że wreszcie będzie jasna.