Marina powoli odłożyła kalkulator, którego używała do prowadzenia rodzinnego budżetu. Ich salon wypełniła krucha cisza. Na zewnątrz marcowe słońce oświetlało dachy Moskwy, a w środku pomieszczenie było w półmroku — Igor celowo zasunął zasłony przed tą rozmową.
„Co masz na myśli — twoja matka ma mieszkać w MOIM mieszkaniu?” — Marina wyjęła dokumenty z teczki. „Igor, zdajesz sobie sprawę, jak absurdalna jest twoja propozycja?”
„Propozycja całkowicie NORMALNA” — odpowiedział, opadając na fotel, skrzyżował nogi. „Formalnie mieszkanie będzie twoje — na papierze. Ale mama jest starsza, potrzebuje opieki. A ja będę przychodził codziennie, żeby jej pomagać. Wygodne, prawda? Ty dostajesz mieszkanie zgodnie z prawem, a mama jest pod opieką.”
Marina uważnie przyjrzała się jego twarzy. W piętnaście lat małżeństwa nauczyła się czytać między wierszami. Igor coś ukrywał — i to „coś” wyraźnie dotyczyło pieniędzy.
„Valentina Pietrowna żyje świetnie w swoim dwupokojowym mieszkaniu w Chimkach” — zanotowała spokojnie Marina. „Ma siedemdziesiąt dwa lata, uprawia nordic walking i prowadzi warsztaty robótek ręcznych w lokalnym centrum kultury. Jaką „opiekę”?”
„To nie twoja sprawa!” — przerwał Igor. „JA POSTANOWIŁEM — koniec dyskusji. Podpiszesz ugodę rozwodową z tym warunkiem — albo nie dostaniesz nic. Będę cię ciągnął po sądach latami, wyczerpię cię procesami.”
Marina wyjęła zeszyt i zaczęła coś notować. Igor drgnął nerwowo.
„Co tam piszesz?”
„Liczę” — odpowiedziała sucho. „Twoja pensja jako dyrektora generalnego w firmie budowlanej wynosi sto osiemdziesiąt tysięcy rubli. Moja pensja głównej ekonomistki — dziewięćdziesiąt tysięcy. W piętnaście lat małżeństwa wnosiłam wkład do budżetu rodzinnego…”
„I co z tego?!” — warknął Igor, wstając z fotela. „Nie pracowałaś przez trzy lata, gdy Alice była mała!”
„Dwa lata i siedem miesięcy” — poprawiła Marina. „I nawet na urlopie macierzyńskim prowadziłam księgowość zdalnie dla trzech przedsiębiorców. Dostawałam trzydzieści tysięcy miesięcznie. Wszystkie paragony są zachowane, każdy przelew odnotowany.”
„Oszalałaś ze swoimi liczbami!” — Igor zaczął chodzić w tę i z powrotem. „Jakie paragony, jakie przelewy? Byliśmy RODZINĄ!”
„Byliśmy” — przyznała Marina. „I właśnie dlatego liczyłam każdy kopek. Wiesz, ile razy twoja matka pożyczała od nas pieniądze „tylko do wypłaty” i nigdy nie oddała? Trzydzieści siedem razy. Suma — osiemset czterdzieści trzy tysiące rubli.”
Igor zatrzymał się w połowie pokoju. Twarz zrobiła mu się purpurowa.
„NIE WYMĄDRZAJ SIĘ O MOJEJ MATCE! Pomogła nam przy Alice!”
„Pomogła nam czternaście razy w ciągu piętnastu lat” — powiedziała Marina, przewracając stronę zeszytu. „Łączny czas — czterdzieści dwa dni. Przy średniej stawce opiekunki w Moskwie daje to sto dwadzieścia sześć tysięcy rubli. Czyli pozostaje dług siedemset siedemnaście tysięcy.”
„Jesteś… potworem!” — wydukał Igor. „Kto prowadzi takie statystyki w rodzinie?”
„Ja. Bo jestem ekonomistką. I zauważyłam dziwny schemat — pieniądze twojej matki „znikały” zawsze dwa, trzy dni przed twoimi „imprezami firmowymi”. Pamiętasz sierpień, gdy nagle potrzebowała dwieście tysięcy na operację? A następnego dnia kupiłeś nowy zegarek. Breitling Navitimer, model AB0127 — dwieście dwanaście tysięcy rubli.”
Ich córka Alice zajrzała z pokoju.
„Mamo, tato, dlaczego krzyczycie?”
„Idź odrobić lekcje, kochanie” — powiedział Igor szybko. „Mama i ja… dyskutujemy.”
Gdy drzwi zamknęły się za córką, Igor ponownie zwrócił się do żony.
„Dobrze. Chcesz prawdy? Mama sprzedaje swoje mieszkanie w Chimkach. Kupujący już są — oferują dobrą cenę: dwanaście milionów. Ale potrzebuje miejsca do życia! Więc zamieszka w naszym… znaczy, w twoim mieszkaniu.”
„Dlaczego Valentina Pietrowna miałaby sprzedawać swoje mieszkanie?” — zanotowała Marina.
„Chce podróżować w starości” — powiedział Igor, odwracając wzrok. „To jej marzenie.”
Marina otworzyła laptopa i zaczęła szukać.
„Dziwne. Oto jej profil w mediach społecznościowych. Ostatni post sprzed wczoraj: „Uplotłam nowy pled do salonu. Miło nie musieć nigdzie chodzić — dom jest najlepszy.” I ani jednego posta o podróżach w ciągu ostatnich pięciu lat.”
„Śledzisz moją matkę?” — oburzył się Igor.
„Sprawdzam FAKTY” — przerwała Marina. „A fakty mówią, że kłamiesz. Kto potrzebuje tych dwunastu milionów? Ty?”
Igor milczał, zaciskając i rozluźniając pięści. Marina kontynuowała.
„Trzy miesiące temu zacząłeś wracać późno z pracy. Ale nie byłeś w pracy. Sprawdziłam — twój służbowy identyfikator rejestruje wyjście o szóstej, a ty wracasz do domu o jedenastej. Pięć godzin, Igor. Gdzie one znikają?”
„To nie twoja sprawa —”
„TO MOJA sprawa, bo wydajesz nasze wspólne pieniądze. W trzy miesiące czterysta osiemdziesiąt tysięcy rubli zostało pobranych z karty kredytowej. Restauracje, prezenty, Hotel Metropol — apartament luksusowy, sześć razy.”
„Jak możesz…” — zaczął Igor, ale przerwał.
„Przypominasz sobie, że prowadzę rodzinne finanse?” — Marina otworzyła nowy plik w laptopie. „Mam dostęp do wszystkich kont i widzę każdą transakcję. Tutaj na przykład — zakup w jubilerze na Twerskiej: sto pięćdziesiąt tysięcy rubli. Kolczyki z diamentami. Nie podarowałeś ich ani mnie, ani Alice.”
„Może kupiłem je dla mamy!” — zawołał Igor.
„Valentina Pietrowna nie nosi kolczyków od dziesięciu lat — jest uczulona na metal” — odpowiedziała spokojnie Marina. „Powiedziała mi sama, wielokrotnie. Więc dla kogo są te kolczyki, Igoryok?”
Igor opadł ciężko na fotel.
„Jest… ktoś. Ale TO NIE JEST to, co myślisz!”
„Nie myślę. WIEM. Elena Andriejewna, dwadzieścia osiem lat, kierownik sprzedaży w twojej firmie. Wzrost — metr siedemdziesiąt pięć, waga około sześćdziesięciu kilogramów, rozmiar czterdzieści sześć. Lubi kuchnię włoską i półwytrawne białe wino.”
„Zatrudniłaś prywatnego detektywa?!” — krzyknął Igor.
„Po co?” — wzruszyła ramionami Marina. „Wystarczy przeanalizować twoje zakupy. Restauracja „Italia” — osiem razy, zawsze stolik dla dwojga, zawsze to samo wino. Sukienka Valentino, rozmiar czterdzieści sześć — prezent dwudziestego trzeciego lutego. Dziwna data, dopóki nie odkryjemy, że to urodziny Eleny. Informacja publiczna na stronie firmy.”
Igor wytrzeć pot z czoła.
„I co z tego? Tak, mam… romans. Ale to nie powód, żeby dawać ci mieszkanie!”
„Mieszkanie i tak będzie moje zgodnie z prawem — jest zarejestrowane na moje nazwisko, prezent ślubny od rodziców. Ty jesteś tylko zarejestrowany tutaj. Podział innych dóbr — to dopiero jest interesujące” — powiedziała Marina, otwierając kolejną teczkę. „Bo Igorze, obliczyłam twój rzeczywisty dochód.”
„Co masz na myśli przez ‚rzeczywisty’?”
„Twoja pensja to sto osiemdziesiąt tysięcy. Ale wydajesz średnio trzysta dwadzieścia tysięcy miesięcznie. Różnica to sto czterdzieści tysięcy. W ciągu roku — milion sześćset osiemdziesiąt tysięcy. Skąd to, Igorze?”
„Premie, prowizje…”
„Wszystkie oficjalne bonusy przechodzą przez wypłatę. W zeszłym roku dostałeś trzysta tysięcy premii. To wszystko. Pozostaje nierozliczony dochód — milion trzysta osiemdziesiąt tysięcy rubli rocznie.”
Igor zbledł.
„Nie udowodnisz niczego.”
„Nie muszę niczego udowadniać. Przy rozwodzie przedstawię te obliczenia. I zażądam podziału nie tylko twoich oficjalnych dochodów, ale rzeczywistych. Sąd nakaże ekspertyzę finansową. I myślę, że twój szef będzie BARDZO zainteresowany, skąd pochodzi dodatkowy dochód dyrektora zakupów.”
„Szantażujesz mnie?”
„Pracuję z LICZBAMI. Patrz — w zeszłym roku twoja firma kupiła materiały budowlane za dwieście milionów rubli. W tym czasie ceny były średnio zawyżone o trzy–cztery procent w stosunku do rynku. To sześć–osiem milionów rubli przepłaconych. Zakładając, że otrzymujesz łapówki w wysokości dwudziestu procent nadpłaty —”
„DOŚĆ!” — ryknął Igor. „Czego chcesz?”
Marina zamknęła laptopa i spojrzała na męża z determinacją.
Chcę SPRAWIEDLIWOŚCI. Rozwód bez warunków. Mieszkanie zostaje ze mną i Alice — i tak jest na moje nazwisko. Alimenty — dwadzieścia pięć procent twojej oficjalnej pensji, zgodnie z prawem. I ani myśl o tym, żeby twoja matka mieszkała w moim mieszkaniu.
A jeśli odmówię?
Wtedy wyślę moje obliczenia nie tylko do sądu, ale też do twojego prezesa. Pan Vorontsov jest niezwykle skrupulatny w kwestiach finansowych. Pamiętasz, jak zwolnił Siergieja za kradzież trzech tysięcy rubli z kasy?
Igor wstał gwałtownie i zaczął chodzić w tę i z powrotem.
Zniszczysz mnie! Mam pracę, reputację, matkę…
Twoja matka dostanie swoje dwanaście milionów za mieszkanie i będzie żyła dobrze. O ile oczywiście nie zabierzesz jej tych pieniędzy. To dokładnie to, co planowałeś, prawda? Sprzedać mieszkanie matki, zatrzymać pieniądze dla siebie i nowego mieszkania Eleny, a Valentina Pietrowna miałaby mieszkać w moim mieszkaniu. Sprytne. Ale to nie zadziała.
Dzwonek do drzwi. Igor podskoczył.
Kto to może być?
Twoja matka — odpowiedziała spokojnie Marina, wstając, by otworzyć drzwi. Zaprosiłam ją na herbatę. I muszę jej coś powiedzieć.
NIE! — Igor rzucił się do drzwi, ale Marina już je otwierała.
Valentina Pietrowna weszła, zdejmując płaszcz.
Marinochka, kochanie, dziękuję, że mnie zaprosiłaś! Igoryok, też jesteś w domu? Wspaniale!
Mamo, może nie teraz… — zaczął Igor, ale Marina przerwała.
Valentina Pietrowna, proszę do salonu. Musimy porozmawiać o czymś ważnym. Chodzi o twoje mieszkanie w Chimkach.
Starsza kobieta uniosła brwi ze zdziwienia.
Moje mieszkanie? Co się stało?
Igor mówi, że zamierzasz je sprzedać za dwanaście milionów.
Sprzedać?! — Valentina Pietrowna uniosła ręce. — Mieszkałam tu całe życie! Mam przyjaciół, mój klub robótek, moja ulubiona klinika jest blisko! Igor, co to za bzdury?
Igor poczerwieniał.
Mamo, ja… to nieporozumienie…
Żadnego nieporozumienia — powiedziała Marina, wyciągając dokumenty z teczki. — Oto kopia wstępnej umowy sprzedaży twojego mieszkania. Podpis jest fałszywy, ale pismo przypomina twoje, Valentina Pietrowna. Igor naprawdę próbował — najwyraźniej ćwiczył.
Co?! — starsza kobieta położyła rękę na piersi. — Igorze, to prawda?
Mamo, wszystko ci wytłumaczę…
I przy okazji wyjaśnij, gdzie podziały się pieniądze, które nam pożyczyłeś „dla Valentinny Pietrownej” — dodała Marina. Osiemset czterdzieści trzy tysiące rubli. Na lekarstwa, operacje, zabiegi… A twoja matka nawet nie wiedziała o tych pożyczkach.
Igorze Michajłowiczu — powiedziała Valentina Pietrowna powoli wstając, głos nabrał stalowego tonu — okłamałeś swoją żonę, twierdząc, że bierzesz pieniądze dla mnie?
Mamo, to nie tak…
To jak w końcu jest?! — krzyknęła, tupiąc nogą. — Marinochka pokazuje ci liczby, dokumenty! Chciałeś sprzedać MOJE mieszkanie? Chciałeś mnie gdzieś ulokować?
Marina odpowiedziała spokojnie.
Z nami. Czyli ze mną. Po rozwodzie mieszkanie zostaje ze mną, ale ty miałaś tu mieszkać. A pieniądze z twojego mieszkania Igor planował wydać na nowe lokum dla siebie i swojej… kochanki.
Kochanka?! — Valentina Pietrowna usiadła ponownie. — Masz inną kobietę?
Igor milczał, wpatrując się w podłogę.
Wiesz co — powiedziała Valentina Pietrowna, odwracając się stanowczo do Mariny. — Pokaż mi wszystkie swoje obliczenia. Wszystkie, po ostatni kopek. Chcę wiedzieć, na co mój syn wydawał rodzinne pieniądze.
Przez kolejną godzinę Marina metodycznie przedstawiała fakty — każdy zakup, każdy przelew, każdą wizytę w restauracji. Valentina Pietrowna słuchała, coraz bardziej pochmurna.
Czterysta osiemdziesiąt tysięcy w trzy miesiące dla nieznajomej kobiety — podsumowała. — A na moje urodziny — bukiet za tysiąc pięćset. Dziękuję, synu — twoja synowa otworzyła mi oczy.
Mamo, nie słuchaj jej! Ona wszystko przekręca!
„Liczby nie kłamią, Igoryok” — rzuciła Valentina Pietrowna. „Może jestem na emeryturze, ale nie jestem głupia. Marina wszystko policzyła prawidłowo. A ty… jesteś ZDRADZIECKI. Zdradziłeś żonę i próbowałeś mnie oszukać.”
Ponownie zwróciła się do Mariny.
„Kochana, jeśli będziesz potrzebować mojej pomocy przy rozwodzie — zeznania czy coś innego — przyjdź do mnie. I odwiedzę też Alice, jeśli mi pozwolisz. Moja wnuczka jest niewinna.”